Samen werken aan herstel. Een onderzoek naar de inzet van vrijwilligers voor informele zorg aan ggz-cliënten in kerken.

Dit onderzoek is uitgevoerd door J. van Klinken. Hieronder leest u een samenvatting van het onderzoek. Onderaan deze pagina kunt u het hele onderzoeksrapport downloaden.

In de visie van Eleos is de geloofsgemeenschap van de cliënt een belangrijke plaats voor herstel. Eleos wil deze dan ook meer betrekken bij de behandeling door middel van informele kerkelijke zorg. Dat is een methode waarbij hulpverleners, cliënten en leden van het sociaal netwerk samen werken aan herstel. De doelstelling van dit onderzoek is het presenteren van de methode van informele kerkelijke zorg aan kerken. De hoofdvraag van dit onderzoek is hoe kunnen kerken uit de achterban van Eleos hun vrijwilligers inzetten voor informele
zorgtaken aan ggz-cliënten? 

Dit onderzoek bestaat uit een deel literatuurstudie en empirisch onderzoek. De literatuurstudie beschrijft wat aandachtspunten zijn in het organiseren van informele zorg aan ggz-cliënten en wat de toegevoegde waarde is van het inzetten van vrijwilligers vanuit de kerken. Het empirisch onderzoek bestaat uit een kwantitatief onderzoek en verdiepend onderzoek. Het doel van het empirisch onderzoek is meer inzicht krijgen in de
belemmerende en stimulerende factoren in het organiseren van informele zorg in kerken.

Uit de literatuurstudie volgen een aantal aandachtspunten bij het organiseren van informele zorg aan ggz-cliënten. Deze aandachtspunten zijn dat cliënten vaak moeite hebben om te participeren in de kerk en een deel van hen geen pastorale zorg ontvangt. Ggz-cliënten zijn kwetsbaar en komen gemakkelijk in een sociaal isolement terecht.

De inzet van vrijwilligers voor informele zorgtaken in de kerk heeft veel toegevoegde waarde. Zo wordt de professionele zorgrelatie tussen Eleos en de cliënt uitgebreid met een vaak duurzamere relatie van informele zorg. Een andere toegevoegde waarde is dat vanuit de eigen geloofsgemeenschap gestalte wordt gegeven aan de dienst of ambt aller gelovigen.

Het empirisch onderzoek is uitgevoerd onder 50 ambtsdragers. De belangrijkste stimulerende factoren zijn het bekend zijn met psychische ziektebeelden en het tot beschikking hebben van bekwame vrijwilligers. Een goede coördinatie en samenwerking tussen Eleos en de kerk wordt ook als stimulerend ervaren. Als belemmerend wordt vooral ervaren het niet bekend zijn met psychische ziektebeelden en het niet tot de beschikking
hebben van bekwame vrijwilligers.

Het organiseren van informele zorg is geen eenvoudige opgave, maar de samenwerking heeft zeker potentie tot slagen. Voor het organiseren van informele zorg voor ggz-cliënten is een goede voorbereiding nodig en bij het opstarten van nieuwe zorgnetwerken zal aansluiting gezocht moeten worden bij de bestaande structuren van het diaconaat. Daar zullen de hulpverleners van Eleos rekening mee moeten houden. De inzet van vrijwilligers
voor informele zorg kan ook niet zonder toerusting. Dit geldt zowel voor uitvoering van de zorgtaken door vrijwilligers als het organiseren van de zorg door de kerken. Daar ligt een taak voor zowel Eleos als de kerken. Voor de geloofsgemeenschap biedt het zorgnetwerk de mogelijkheid om de pastorale zorg samen op laten gaan met de diaconale zorg. Kerken doen er goed aan om deze zorg zoveel mogelijk door gemeenteleden te laten uitvoeren.