Waarom hoop en identiteit ertoe doen bij psychische klachten van jongeren

Hoop en identiteit hangen sterk samen met de kwaliteit van leven van jongeren. Vooral bij jongeren met depressieve klachten en angstklachten is deze samenhang duidelijk. Dat blijkt uit nieuw onderzoek waarbij het Kennisinstituut christelijke ggz betrokken is. De studie biedt nieuwe aanknopingspunten voor een bredere blik op psychische gezondheid bij jongeren.

Existentiële factoren blijven in onderzoek nog vaak onderbelicht

Binnen de jeugd-ggz groeit de aandacht voor kwaliteit van leven naast psychische klachten. Toch weten we minder over de rol van existentiële factoren. Denk aan hoop, identiteit en geloofsbeleving. Juist tijdens de adolescentie ontwikkelen jongeren hun identiteit, zingeving en geloof. Daarom onderzochten Marieke van der Maten-Abbink, Annemarie Foppen, Cis Vrijmoeth en Hanneke Schaap-Jonker hoe deze factoren met elkaar samenhangen.

Onderzoekers analyseerden gegevens van 469 christelijke jongeren

De onderzoekers gebruikten gegevens uit routine outcome monitoring van Eleos. Deze gegevens kwamen van 469 christelijke jongeren tussen 12 en 18 jaar. Zij waren met verschillende psychische klachten aangemeld voor behandeling. Met een netwerkanalyse onderzochten de onderzoekers verschillende verbanden. Ze keken naar hoop, identiteit, geloofsbeleving, psychische klachten, kwaliteit van leven en leeftijd. Ook onderzochten ze mogelijke verschillen tussen jongens en meisjes.

Vooral hoop en identiteit hangen samen met kwaliteit van leven

Hoop en identiteit laten de sterkste samenhang met kwaliteit van leven zien. Dit geldt vooral bij depressieve klachten en angstklachten. Geloofsbeleving lijkt minder direct verbonden met psychische klachten en kwaliteit van leven. Hoop lijkt een mediërende rol te spelen tussen geloofsbeleving en kwaliteit van leven.

De resultaten ondersteunen een bredere blik op jongeren

De studie laat zien dat psychische klachten samenhangen met meer dan alleen symptomen. Ook hoop, identiteit en geloofsbeleving spelen een rol. Voor professionals kan het daarom waardevol zijn om ook deze onderwerpen te verkennen. Vragen als ‘Wie ben ik?’, ‘Waar hoop ik op?’ en ‘Wat geeft mij houvast?’ kunnen daarbij helpen.

Kicg werkt samen aan kennis voor christelijke geestelijke gezondheidszorg

Het Kennisinstituut christelijke ggz was betrokken bij dit onderzoek. Marieke van der Maten-Abbink werkt bij Eleos en het Kicg. Cis Vrijmoeth en Hanneke Schaap-Jonker zijn eveneens verbonden aan Eleos en het Kicg. Daarnaast zijn zij verbonden aan respectievelijk Universiteit Utrecht en Vrije Universiteit Amsterdam. Annemarie Foppen is verbonden aan Vrije Universiteit Amsterdam. Deze samenwerking draagt bij aan wetenschappelijke kennis over geloof, zingeving en psychische gezondheid.

Lees de volledige publicatie in Jeugd in Ontwikkeling

Het volledige artikel Existentiële Factoren, Psychische Klachten en Kwaliteit van Leven: Een Netwerkanalyse bij Jongeren is gepubliceerd in Jeugd in Ontwikkeling. Lees het volledige artikel.

Van der Maten-Abbink, M., Foppen, A., Vrijmoeth, C., & Schaap-Jonker, H. (2026). Existentiële Factoren, Psychische Klachten en Kwaliteit van Leven: Een Netwerkanalyse bij Jongeren. Jeugd in Ontwikkeling. https://doi.org/10.54447/JiO.24903