Lopende onderzoeken voor stage

Hieronder vind je alle lopende onderzoeken waar je als scriptiestudent of onderzoeksstagiair aan kunt meewerken.

Zingeving en verslaving

Iemand die last heeft van verslaving is te vergelijken met een vermoeide ruiter op een wild paard. Als de ruiter niet precies weet waar hij naar toe wil grijpt het paard de kans om een richting in te slaan die de ruiter nooit wilde. Mensen die last hebben van verslaving zijn de controle over het ‘paard’ kwijt en gebruiken middelen tegen beter weten in.

Als de ruiter een toekomstige rit gaat plannen zijn volgende dingen van belang:

  1. Een duidelijker beeld over richting van waar naar toe. De patiënt is geconfronteerd met de vraag ‘waarvoor wil ik ’s ochtends uit mijn bed komen?’.
  2. Meer kracht om de teugels vast te houden. Patiënten trainen zelfcontrole- en werkgeheugencapaciteiten.
  3. Een paard kiezen dat minder impulsief en automatisch iets interessants na wil jagen.

Patiënten met verslaving hebben last van meer impliciete en automatische cognitieve vertekening naar een middel. Verschillende computertaken kunnen deze vertekeningen hertrainen, zodat de automatischere neiging tot gebruik vermindert.

Samen met de Universiteit van Amsterdam (UvA), de Rijksuniversiteit Groningen (RuG) en De Hoop ggz combineert het Kennisinstituut christelijke ggz (Kicg) de aspecten (1) en (3). Mensen die geloven dat God een belangrijke reden vormt om geen middelen te gebruiken worden gevolgd via computertaken om cognitieve vertekeningen te meten, maar ook behandeld via een training waarin zingeving een cruciale rol speelt. Het doel is om de kans op terugval te verminderen.

Inmiddels zijn bijna 150 participanten geïncludeerd. De volgende onderzoeksvragen kunnen met behulp van hun gegevens beantwoord worden in een scriptie:

  • In hoeverre is er een samenhang tussen craving en religieuze coping?
  • Hoe ziet de motivatiestructuur en motivatie om te veranderen eruit bij cliënten met alcohol-, cannabis- en cocaïne verslaving?
  • In hoeverre is er een samenhang tussen godsbeeld, psychische klachten, verslavingssymptomen en zingeving?

Cliënten worden ook longitudinaal gevolgd. Inmiddels hebben we van bijna 120 participanten data van 1 maand na behandeling. Relevante vragen in dit verband zijn:

  • Wat is de invloed van zingeving (significance, purpose en coherence) tijdens behandeling op terugval, symptomen verslaving en zingeving (significance, purpose en coherence) 1 maand na behandeling?
  • In hoeverre zijn symptomen van verslaving en religieuze coping tijdens behandeling voorspellend voor de symptomen van verslaving 1 maand na behandeling?

Religie, ADHD en verslaving: internationale cohortstudie

Het International Naturalistic Cohort study of ADHD and Substance use disorders (INCAS) is een internationaal onderzoek naar (voorspellers van) behandeleffecten bij cliënten met ADHD en verslavingsproblematiek. Het onderzoek wordt uitgevoerd binnen het International Collaboration of ADHD and Substance Abuse (ICASA). In totaal zijn instellingen verbonden aan het ICASA uit 9 landen in landen in Europa en daarnaast Amerika en Zuid- Afrika. Cliënten bevinden zich in klinische, deeltijd of ambulante behandeltrajecten.

Bij de start van het onderzoek wordt een testbatterij uitgevoerd, samen met de cliënt en de onderzoeker. De testbatterij wordt direct ingevoerd in een elektronisch dataverzamelingssysteem. Na 4 maanden vindt een korte follow- plaats. Daarna wordt de testbatterij nogmaals uitgevoerd na 3 en 9 maanden. Veelal worden de follow- up metingen telefonisch uitgevoerd.

In het deelonderzoek dat binnen het Kicg wordt uitgevoerd, wordt onderzocht of religiositeit geassocieerd is met minder ADHD klachten bij cliënten met ADHD en verslavingsproblematiek. Deze associatie is te verwachten, omdat uit de literatuur naar voren komt dat 1) religiositeit geassocieerd is met een betere zelfcontrole en 2) een betere zelfcontrole geassocieerd is met minder ADHD klachten.

Je werkzaamheden bestaan uit:

  • Dossieronderzoek welke cliënten die bij De Hoop ggz in behandeling zijn geschikt zijn voor het onderzoek
  • Contacten leggen met cliënten en behandelaars/ begeleiders
  • Cliënten informeren over het onderzoek en het ondertekenen van een ‘informed consent’
  • Het afnemen van de testbatterijen met cliënten, zowel fase to face, als telefonisch

Start: februari 2020

Godsbeeld en psychopathologie bij volwassenen 

Het godsbeeld is een kernaspect van de geloofsbeleving. Als je weet Wie de God is in Wie mensen geloven, welke emoties en percepties ze hebben in relatie tot God, dan geeft dat inzicht in godsdienstig gedrag, andere aspecten van de religieuze beleving, en soms ook het psychisch functioneren. De afgelopen twintig jaar is veel onderzoek gedaan naar godsbeelden, maar dat is voornamelijk cross-sectioneel van aard geweest. Daarom zijn we nu bezig met een longitudinale studie, waarbij we antwoord zoeken op vragen rond de stabiliteit van het godsbeeld in relatie tot psychopathologie, en op vragen over sequentie: voorspelt het godsbeeld de pathologie, of andersom?

Schematherapie en geloof

Binnen de schematherapie wordt onderscheid gemaakt tussen disfunctionele schema’s die het gevolg zijn van maladaptieve vroege interacties en tot uiting komen in kernovertuigingen, en modi, de gedragspatronen die ontstaan zijn als reactie op het ‘kwetsbare kind gevoel’ en de boodschappen van ouders. In een longitudinale studie volgen we cliënten die schematherapie volgen in groepsverband, en meten we ook hun godsbeeld en geloofsbeleving. Ook in het ontstaan van godsbeelden spelen vroege interacties immers een rol, en religieuze overtuigingen en kernovertuigingen uit de schema’s kunnen elkaar beïnvloeden. Gegevens van de meting bij start behandeling zijn inmiddels binnen. Dat betekent dat de samenhang tussen schema’s, modi en godsbeeld en geloofsbeleving cross-sectioneel onderzocht kan worden – unieke kans!

Boosheid naar God in relatie tot psychopathologie

Boosheid in relatie tot God is een van de zes aspecten die gemeten wordt met de Vragenlijst Godsbeeld, een betrouwbaar en valide meetinstrument dat inmiddels veel gebruikt is in relatie tot psychopathologie. Maar hoe hangt dit aspect van het godsbeeld samen met andere aspecten? In hoeverre wordt het bepaald door de psychopathologie of religieuze cultuur, of is het juist een voorspeller van psychopathologie? Bij het beantwoorden van deze vragen kun je gebruik maken van verschillende datasets, waarvan de eerste meer dan 1300 participanten telt.

Hoewel boosheid in relatie tot God in de Amerikaanse onderzoeksliteratuur redelijk veel aandacht heeft gekregen, zijn psychiatrische patiënten daarbij nauwelijks onderzocht. Met dit project lever je dus een belangrijke bijdrage aan de wetenschappelijke theorievorming.

Vragenlijst-onderzoek: validering/ religieuze coping en zingeving in relatie tot psychische klachten

Jouw naam voorgoed verbonden aan een Nederlandstalige vragenlijst en je artikel vaak geciteerd? Kies dan voor dit onderwerp. Veel religie-vragenlijsten zijn niet gevalideerd; we weten dus niet precies wat we meten, en kunnen de scores van mensen niet goed duiden. Normgegevens zijn nodig, zowel voor wetenschappelijk onderzoek als voor de klinische praktijk. Je kunt in jouw project een van de religie-lijsten kiezen en onderzoeken in relatie tot de DASS-21. Te denken is aan de Brief RCOPE (religieuze coping, Pargament), Meaning in Life (Steger), Attachment to God Inventory (Beck).